X
تبلیغات
مهندسی کشاورزی-اب - معرفی گرایشهای رشته ی کشاورزی

شنایی با برخی از گرایشهای رشته ی کشاورزی و فرصت های شغلی آنها:

 

گرایش مهندسی کشاورزی درحال حاضردرمقطع کارشناسی دارای ده گرایش مختلف است که عبارت اند ازمهندسی آبیاری وآبادانی ، مهندسی اقتصاد کشاورزی، مهندسی ماشین آلات کشاورزی، باغبانی ، زراعت ، خاک شناسی ، گیاه شناسی ، علوم دامی وترویج وآموزش کشاورزی.

ایران کشوری است که ازتوانمندی های بالقوه وبالفعل کشاورزی برخوردار بوده وکشاورزی دربرنامه های توسعه ی کشور ازمحور های اصلی است . توسعه ی کشاورزی نیازمند نیروی انسانی ماهراست که بتواند عملیات کشاورزی مربوط به محصولات زراعی و باغی را با یافته های جدید علمی منطبق کند وبیشترین بازدهی ومحصول رادربهره گیری از منابع بدست آورد. به این منظور وبرای میل به خودکفایی درمواد اولیه ی غذایی وصنعتی لازم است متخصصانی تربیت شوند که بتوانند با استفاده ازدانش وتجربه های خود، تولید اقتصادی محصولات زراعی رابطورعلمی امکان بذیر کنند واز امکانات موجود کشور حداکثر استفاده را برده، درامور تحقیقات واموزش وبرنامه ریزی کشاورزی نیز خدمت کنند.

گرایش مهندسی ترویج وآموزش کشاورزی چهره ای متمایز از سایررشته های کشاورزی دارد، زیرا ازعلوم رفتاری مایه گرفته وباتکنولوژی کشاورزی تلفیق شده است. از این رو دانشجویان این رشته باید توانمندی های بسیار و اطلاعات گسترده ای داشته باشند. رشته ی ترویج واموزش کشاورزی یکی از رشته های بین رشته ای است، زیرا واحد های ارایه شده در مورد این رشته از علوم مختلف مثل ارتباطات ،روان شناسی ،تکنولوژی اموزشی، علوم کامپیوتر ، مدیریت، علوم تربیتی،آمار وکشاورزی رادربرمی گیرد.

فرصت های شغلی مهندسان ترویج وآموزش کشاورزی می توانند به عنوان مدیر، آموزشگر، برنامه ریزی آموزشی درهنرستان ها ودبیرستان های کشاورزی فعالیت کنند.

گرایش مهندسی کشاورزی(گرایش علوم دامی) عبارت است ازمطالعه وبررسی غذا وتغذیه ی دام، اصلاح نژاد وبالا بردن تولید اقتصادی با استفاده ی حداکثر از منابع بالقوه ی کشور، که می تواند با توجه به شمار زیاد دام وطیور موجود در کشور و با برنامه ریزی صحیح ودقیق وبا استفاده از دانش وتجربه ی کارشناسان رشته ی دامپروری ، برای افزایش کمی وکیفی مورد استفاده قرار بگیرد شود.

گرایش گیاه پزشکی باوجود پسوند پزشکی درکنار نام گیاه ’مشخص است، که عمده ی فعالیت یک مهندس کشاورزی در شاخه ی گیاه پزشکی ، مطالعه روی بیماری ها وآفت های گیاهی ’ تشخیص به موقع آنها ودر نهایت درمان بیماری های گیاهی است . این رشته نسبت به سایر رشته های کشاورزی کار آزمایشگاهی بیشتری را می طلبد ، اما این موضوع حضور یک دانش آموخته ی گیاه پزشکی را در مزارع و باغ ها نفی نمی کند ، زیرادر درجه ی اول یک گیاه پزشک باید گیاه،  خاک ومحیط اطراف یک مزرعه وحتی نوع حشرات موجود درمزرعه یا باغ را به خوبی شناسایی کند تا بتواند ضمن تشخیص بیماری راه حل مناسبی برای درمان چه از طریق شیمیایی وچه از طریق بیولوژیکی ارایه دهد.                                                     

          گرایش پرورش زنبور عسل : نقش زنبور عسل درافزایش محصولات کشاورزی چندین برابر تولید عسل ارزش دارد . زنبور عسل علاوه بر دخالت در عمل گرده افشانی ، با تولید محصولاتی مانند ژله ی رویال زهر در صنایعی مانند دارو سازی  نساجی کاغذ سازی وتولید واکسن نقش ارزشمندی ایفا می کند وباعث افزایش اشتغال زایی می شود. فارغ التحصیلان این رشته می توانند در موسسه های تحقیقاتی مبارزه با بیماری های گیاهی ، حفظ نباتات ، وزارت جهاد کشاورزی ودانشگاهها وهمچنین در کلینیک های تخصصی گیاه پزشکی مشغول به کار شوند  .

گرایش مهندسی منابع طبیعی: این رشته که هم اکنون در مقاطع کارشناسی پیوسته کارشناسی ارشد ناپیوسته و دکترا در کشور ارائه می شود. درکارشناسی دارای پنج گرایش است . 1) گرایش جنگل داری: جنگل داری عبارت است از مجموعه ای از علوم و فنون که برای شناخت جوامع مختلف جنگلی و اگاهی از کیفیت انها  تربیت پرورش وبهره برداری مستمر از تولیدات جنگلی روش های مختلف قطع و استحصال و حمل درختان قطع شده وبالاخره حفاظت ، احیا وتوسعه ی مناطق جنگلی به عنوان تولید کننده ی ماده ی اولیه وتعدیل وتنظیم کننده ی شرایط آب وهوایی و خاکی به کار گرفته می شود. با توجه به این که جنگل های کشور قسمتی از منابع طبیعی قابل تجدید ودر زمره ی اموال عمومی هستند ، اداره وبرنامه ریزی در مورد آنها به عهده ی دولت است.  بنابراین باید دربخش دولتی ، مدیران وبرنامه ریزان شایسته ای وجود داشته باشند تا با تهیه طرح ها وبرنامه ریزی صحیح  و نظارت بر حسن اجرای آنها، از این منابع به طور صحیح و مستمر بهره برداری واز نابودی وتخریب آنها جلوگیری شده و  برای احیا وتوسعه ی آنها تلاش شود. فارغ التحصیلان این گرایش می توانند منشا این خدمات باشند. کارشناس متخصص در تهیه ی طرح های جنگل کاری وجنگل داری وسایر طرح های مربوط به حفاظت وتوسعه ی جنگل ها در سازمان جنگل ها ومراتع ، وزارت جهاد کشاورزی ، شهرداری ها ،  سازمان پارک ها وفضای سبز،  سازمان محیط زیست وغیره ،  انجام کارخصوصی به صورت همکاری در طرح های جنگل داری خصوصی ، شرکت بهره برداری از جنگل ها ، نهالستان های جنگلی خصوصی وشرکت های مشاوره ی منابع طبیعی مشغول به کار شوند.  این گرایش در مقاطع کارشناسی پیوسته ، کارشناسی ارشد ناپیوسته و دکترا در کشور ارایه می شود. در دوره ی کارشناسی ارشد دانشجویان می توانند درزمینه هایی همچون مهندسی جنگل ، جنگل شناسی ، سیاست واقتصاد جنگل به تحقیق و مطالعه بپردازند . 2) گرایش مرتع وابخیز داری به مجموعه ای از علوم و فنون گفته می شود که برای تربیت افرادی برای شناخت جوامع گیاهی ، عوامل اقلیمی زمین ، دام و علت های تخریب و فرسایش  مراتع و آبخیز ها ، صحرا ها ونیز اصلاح و توسعه ی مراتع و آبخیز ها ، به کار می رود. فارغ التحصیلان این گرایش درزمینه های زیر مشغول به کار می شوند: به عنوان کارشناس تحقیقا ت در موسسه های تحقیقات منابع طبیعی، مانند موسسه ی تحقیقات حفاظت خاک وآبخیزداری . این گرایش در حال حاظر در مقاطع کا رشناسی پیوسته، کارشناسی ارشد نا پیوسته ودکترا در کشور ارایه می شود ودر دوره ی کارشناسی ارشد دارای سه گرایش مرتع ، آبخیزداری وبیابان زدایی است.

 مهندسی فضای سبز رشته ای بسیار جالب است که بی ارتباط با کشاورزی نخواهد بود . مهندسی فضای سبز ، مجموعه ای از علم و هنر است ودانشجوی این رشته باید هم به علم کشاورزی و هم هنر طراحی ومعماری مسلط و علاقه مند باشد. فرصت های شغلی : تمامی شهر ها به ویژه شهرهای بزرگ کشور، به فضای سبز و بهبود محیط زیست نیاز دارند . از همین رو سازمان پارک ها و فضای سبز شهرداری ها یکی از مراکز اصلی جذب فارغ التحصیلان این رشته است. متخصصان فضای سبز همچنین می توانند به عنوان طراح ، مدیر ناظر ومجری فضای سبز موسسه های دولتی وخصوصی ومحوطه های اداری ومسکونی فعالیت کنند یا به عنوان مربی هنرستان کشاورزی ومجری امور تحقیقات وزارت کشور ، وزارت جهاد کشاورزی و وزارت مسکن وشهرسازی مشغول به کار شو ند.

گرایش مهندسی اقتصادکشاورزی و مهندسی مدیریت و آبادانی روستا این دو رشته از نظر زمینه ی تئوریکی  ارتباط تنگاتنگی باهم دارند . مهندسی اقتصاد کشاورزی ، قوانین کلان اقتصاد رادربخش کشاورزی پیاده می کند، تابتواند از امکانات ومنابع موجود بهترین استفاده را کرده وبیشترین سود رابدست آورد. به عبارت دیگردراین علم مسائل اقتصادی دربخش کشاورزی اعمال می شود تا با استفاده ازمنابع موجود اعم اززمین ، آب، کود، نیروی انسانی وسرمایه ، حداکثر محصول وسود بدست آید . درمورد تفاوت رشته ی اقتصاد(از زیر رشته های گروه علوم انسانی) با گرایش اقتصاد کشاورزی با  رشته ی مهندسی کشاورزی می توان گفت که درس های اختصاصی هردو رشته یکی است اما دانشجویان گرایش اقتصاد پایه ی رشته تحصیلی شان بر علم اقتصاد استوار است این درحالی است که دانشجویان اقتصاد کشاورزی پایه درس هایشان بر دانش کشاورزی استوار است. وبدون شک یک دانشجوی اقتصاد کشاورزی بدون آشنایی با دانش کشاورزی نمی تواند در این رشته کارایی لازم راداشته باشد . کارشناسی که در این بخش فعالیت می کند علاوه بر آشنایی کامل با مسایل کشاورزی مانند اصول زراعت وبازارهای محصولات کشاورزی ،باید با اصول ومبانی علم اقتصاد مانند اقتصاد خرد وکلان نیز آشنا باشد. مهندسی اقتصاد کشاورزی رشته ای است که تلاش می کند از یک سو فعالیت کشاورزان و مدیران واحد های کشاورزی را بهینه کند واز سوی دیگر در بهبود برنامه ریزی سیاستمداران و مدیران دولتی در بخش کشاورزی نقش داشته باشد . توانمندی ها وویژگی های لازم رشته ی مهندسی اقتصاد کشاورزی همچون رشته های مهندسی آبیاری وماشین های کشاورزی تنها ازبین داوطلبان گروه آزمایشی ریاضی وفیزیک دانشجو می پذیرد، زیرا دانشجوی این رشته باید بتواند به خوبی محاسبه کرده واطلاعات بدست امده راتجزیه وتحلیل کند ، یعنی بعد از اینکه اطلاعات فنی مورد نیاز خود را از متخصصان کشاورزی در بخش های مختلف اعم از آبیاری ، زراعت ، خاک شناسی، علوم دامی وسایر متخصصان دریافت کرد ، یک برنامه ی عملی مناسب درزمینه ی مقدار نیروی کار دایمی یا فصلی ، نوع ماشین آلات مصرفی والگوی بهینه ی تقاضا ومصرف بخش های مختلف کشاورزی تعیین کند و البته چنین کاری نیاز به ریاضی وآمار وآشنایی با اصول کشاورزی دارد. درضمن دانشجویی که به کشاورزی علاقه دارد واز کار وفعالیت در مزرعه ها ودامداری ها لذت می برد ، می تواند دراین رشته پیشرفت کند، چون یک فارغ التحصیل مهندسی اقتصاد کشاورزی نمی تواند از محیط های روستایی وقطب های تولید کشاورزی فاصله بگیرد ودر پشت میز ، محاسبه های اقتصادی انجام دهد. فرصت های شغلی فارغ التحصیلان مهندسی کشاورزی واز جمله مهندسین کشاورزی در بخش اقتصاد در صورت توانمندی می توانند در شرکت های خصوصی، طرح های اقتصادی وکشاورزی مثل مزرعه ها، مرغداری ها و کارخانه های صنایع غذایی به برنامه ریزی کوتاه مدت ، میان مدت وبلندمدت بپردازند یا در مورد علت های موفقیت وعدم مو فقیت واحد های مختلف کشاورزی ونحوه ی سرمایه گذاری در زمینه ی محصولات کشاورزی تحقیق کنند.  مهندسی کشاورزی گرایش ماشین آلات کشاورزی و دانشجوی رشته ی ماشین های کشاورزی در مقطع کارشناسی، درباره ی کاربرد ماشین ها در مزرعه ومدیریت واجرای طرح های مکانیزاسیون اموزش می بینند . از جمله ی این ماشین ها می توان به ماشین تسطیح اراضی ، ماشین های خاک ورزی و ماشین های پس از برداشت اشاره کرد. در مورد معرفی نحوه ی کار برخی از ماشین های یادشده ونقش مهندسین کشاورزی در کاربرد این ماشین ها می توان گفت، ماشین های تسطیح اراضی برای هموار کردن پستی وبلندی ها ی زمین به کار می روند تا زمین شیب مورد نظر رابرای کشت بدست آورد . در این زمینه مهندس ماشین کشاورزی به نقشه برداری ومحاسبه ی مقدار خاکی که باید برداشته شود یادر جاهای گود ریخته شود’ می پردازد.کار ماشین کشاورزی خاک ورزی نیز آماده کردن زمین برای کشت وکار است .دراین زمینه یک مهندس ماشین کشاورزی مقدار شخمی که زمین باید بخورد وهمچنین جهت شخم رابا توجه به نوع کشت ونوع آبیاری زمین مورد نظر تعیین می کند .در مورد ماشین های کاشت نیز می توان به بذر کارها اشاره کرد که برای زیر خاک کردن انواع بذر بکار می روند. ماشین های داشت نیز شامل ماشین های پخش کود ،سم پاش ها ، ماشین های آبیاری وهر ماشین دیگری که از مرحله ی سبزشدن گیاه تابرداشت مورد استفاده قرار گیرد، می شود. ماشین های برداشت نیز شامل دروگر ها وکمباین ها می شوند که با توجه به نوع کشت مورد استفاده قرار می گیرد .مهندسی ماشین های کشاورزی  کاربرد مهندسی مکانیک در کشاورزی است وهدف آن تربیت کارشناسانی است که بتوانند درزمینه های کاربرد ، نگه داری ، تعمیروترویج ماشین های کشاورزی ، برنامه ریزی منطقه ای  مکانیزاسیون کشاورزی و به عنوان مجری وارزیاب پروژه های عملیاتی فعالیت کنند.

یک مهندس ماشین های کشاورزی علاوه بر طراحی ماشین باید کاربرد ماشین را نیز بیاموزد . به همین دلیل دانشجویان در مقطع کارشناسی بیشتر با کاربرد ماشین های کشاورزی آشنا می شوند ودر کارشناسی ارشد ودکترا به طراحی ماشین کشاورزی می پردازند. همچنین دانشجوی این رشته باید در دو درس ریاضی وفیزیک قوی وتوانمند باشد ، چون درس های این رشته ارتباط زیادی با ریاضی وفیزیک دارند . دانشجوی ماشین های کشاورزی باید از مقاومت قطعات ماشین های کشاورزی اطلاع داشته باشند، در نتیجه درس هایی از قبیل مقاومت مصالح واستاتیک نیز از جمله درس های پایه ی این رشته است.  مهندسی آبیاری یکی از گرایش های جدید رشته ی کشاورزی است که در آن عمران وکشاورزی تلفیق شده اند زیرا هدف این رشته استفاده ازآب در کشاورزی است اما با استفاده از دانش کشاورزی ومحاسبات عمرانی وتاسیساتی که مربوط به آبیاری به شیوه ی جدید وامروزی می شود. آبیاری قطره ای یکی از موردهایی است که دراین چند سال اخیر با استقبال خوبی از طرف کشاورزان مواجه شده است.آشنایی با رشته ای همچون آبیاری مستلزم این است که با دانش های دیگری همچون زمین شناسی ، هواشناسی ، خاک شناسی ، وگیاه شناسی آشنایی کافی داشته باشیم .

+ نوشته شده در  پانزدهم خرداد 1389ساعت   توسط مجتبی ستوده  |